มุมสุขภาพ
สุขภาพ โภชนาการ และการบริหารร่างกาย

Custom Search
เพนิซิลลิน วี (Penicillin V)
 
 

สรรพคุณ

เพนิซิลลิน วี (เรียกสั้น ๆ ว่า เพนวี) เป็นยาในกลุ่มเพนิซิลลิน
ใช้รักษาโรคติดเชื้อแบคทีเรียแกรมบวก (Gram positive) ดังนี้
1. การติดเชื้อของระบบทางเดินหายใจ เช่น ไข้หวัดที่มีแบคทีเรียแทรกซ้อน, คออักเสบ, ต่อมทอนซิลอักเสบ,
ปอดอักเสบ เป็นต้น
2. การติดเชื้อของผิวหนัง เช่น ผิวหนังอักเสบ ไฟลามทุ่ง พุพอง บาดแผลสัตว์กัด หรือ คนกัด เป็นต้น
3. การติดเชื้ออื่น ๆ เช่น เหงือกอักเสบ ต่อมน้ำเหลืองอักเสบ ไข้รูมาติก เป็นต้น

ประเภทของยา

ชนิดเม็ด ขนาด 125 มก. (2 แสนยูนิต) และ 250 มก. (4 แสนยูนิต)
ชนิดน้ำเชื่อม 62.5 มก. (1 แสนยูนิต) และ 125 มก. (2 แสนยูนิต) ต่อช้อนชา

ขนาดและวิธีใช้

ผู้ใหญ่ ให้ครั้งละ 4 แสนยูนิต วันละ 4 ครั้ง ทุก 6 ชั่วโมง
เด็ก ให้ขนาด 50,000 ยูนิตต่อน้ำหนักตัว 1 กก. ต่อวันโดยประมาณ แบ่งให้วันละ 4 ครั้ง หรือจะแบ่งตาม
น้ำหนักตัว โดยให้เป็นชนิดน้ำเชื่อม (2 แสนยูนิตต่อช้อนชา)* หรือชนิดเม็ด ( 2 แสนยูนิตต่อเม็ด) ดังนี้
น้ำหนักต่ำกว่า 5 กก. ให้ครั้งละ 1/4 ช้อนชา (เม็ด)
5-10 กก. ให้ครั้งละ 1/2 ช้อนชา (เม็ด)
11-20 กก. ให้ครั้งละ 1 ช้อนชา (เม็ด)
21-30 กก. ให้ครั้งละ 1 1/2 ช้อนชา (เม็ด)
มากกว่า 30 กก. ให้ขนาดเท่ากับผู้ใหญ่
ทั้งหมดนี้ให้กินวันละ 4 ครั้ง ก่อนอาหาร 1 ชั่วโมง และก่อนนอน
ระยะที่ใช้นาน 7-10 วัน แล้วแต่ชนิดของโรค

* ถ้าให้ชนิดน้ำเชื่อม 1 แสนยูนิต ให้คิดขนาดยาที่ใช้เป็น 2 เท่าของชนิด 2 แสนยูนิตต่อช้อนชา

ผลข้างเคียง

ยานี้อาจทำให้แพ้มีผื่นคันลมพิษขึ้น แน่นหน้าอก ใจสั่น หอบ เป็นลม หรือ ช็อกได้

ข้อควรระวัง

1. อันตรายที่พบได้บ่อยของยากลุ่มเพนิซิลลิน คือการแพ้ยา อาจเป็นเพียงแค่ลมพิษ ผื่นคัน แน่นหน้าอก ใจสั่น
ไปจนถึงหอบตัวเขียว ความดันต่ำ เป็นลม ช็อกและตายได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าเกิดจาการแพ้ยาฉีด อาจตาย
คาเข็มได้ คนที่แพ้ง่ายเพียงแต่สูดหายใจเข้า หรือสัมผัสถูกตัวยาก็อาจเกิดอาการแพ้ได้

ถ้ามีอาการแพ้ยาให้หยุดใช้ยา และให้ยาแก้แพ้กินหรือฉีด ถ้าเป็นรุนแรง เช่น เป็นลม ช็อก ให้ฉีดอะดรีนาลิน
0.3-0.5 มล. เข้าใต้ผิวหนัง หรือฉีดเดกซาเมทาโซน 1-2 หลอดเข้าหลอดเลือดดำ (รายละเอียดดูเรื่อง
"การแพ้ยา")
คนที่เคยมีประวัติแพ้ยาตัวนี้ ห้ามใช้ยานี้และยาในกลุ่มเดียวกัน (เช่น แอมพิซิลลิน, อะม็อกซีซิลลิน,
คล็อกซาซิลลิน) อีกต่อไป
2. การใช้ยาเพนิซิลลินในขนาดสูงเป็นเวลานาน อาจทำให้เป็นโรคไตอักเสบ เม็ดเลือดแดงแตก หรือมีไข้ขึ้นได้
3. ในบางราย อาจทำให้มีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ท้องเดิน แน่นหน้าอกได้

ข้อห้ามใช้

คนที่แพ้ยานี้ห้ามใช้เพนิซิลลิน อะม็อกซีซิลลิน คล็อกซาซิลลิน

รายละเอียด

เพนิซิลลินชนิดฉีด เช่น เพนิซิลลินจี (พีจีเอส), โปรเคนเพนิซิลลิน, เบนซาทีนเพนิซิลลิน เป็นต้น เป็นยาที่ใช้กับการติดเชื้อรุนแรง และเนื่องจากมีโอกาสเกิดการแพ้รุนแรงได้ จึงควรใช้ฉีดในโรงพยาบาลที่มีอุปกรณ์พร้อมเท่านั้น (ขอบคุณข้อมูลจาก thailabonline.com)